Olijfolie met veel polyfenolen

Polyfenolen zijn bioactieve verbindingen die door planten worden geproduceerd om zichzelf te beschermen tegen omgevingsfactoren zoals UV-licht, zuurstof, infecties en ongedierte. Wanneer mensen deze stoffen via voeding binnenkrijgen, hebben ze krachtige antioxidante en ontstekingsremmende effecten in ons lichaam. Ze helpen het lichaam te beschermen tegen schade door vrije radicalen, wat bijdraagt aan de preventie van ziekten en veroudering. Daarnaast bepalen ze voor een groot deel de stabiliteit en de smaak van de olie.

Het gehalte varieert sterk (van 80 tot 1200 mg/kg) en hangt af van de olijfvariëteit, de bodem, irrigatie, het klimaat, het moment van oogsten en de gebruikte extractiemethode.

Olijven die vroeg in het seizoen worden geoogst (early harvest), bevatten over het algemeen meer polyfenolen. Ook bomen die onder bepaalde stress staan, zoals bomen die op grote hoogte groeien of blootstaan aan veel UV-licht, temperatuurverschillen of wind, produceren meer van deze beschermende stoffen.

Je kunt de aanwezigheid van polyfenolen direct proeven door een bittere en scherpe, peperige smaak achter in de keel. Een specifieke polyfenol genaamd oleocanthal is verantwoordelijk voor de prikkeling die je soms even laat hoesten. Oleocanthal heeft dezelfde samenstelling als de werkzame stof in Ibuprofen. En heeft een ontstekingsremmende werking.

Verder is het belangrijk dat de olijfolie fris ruikt, naar vers gemaaid gras, groene blaadjes of tomatenplanten. Dan weet je in ieder geval dat je te maken hebt met goede kwaliteit olijfolie.

Volgens de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) moet een olie minimaal 250 milligram polyfenolen per kilogram bevatten om een officiële gezondheidsclaim te mogen voeren. Oliën met een lager gehalte bieden niet dezelfde wetenschappelijk bewezen bescherming tegen oxidatieve stress.

Om de gezondheidsvoordelen te ervaren, raden experts een dagelijkse inname aan van 20 tot 50 ml extra vierge olijfolie. Dit komt neer op ongeveer twee tot drie eetlepels per dag, wat de standaarddosering is in veel wetenschappelijke studies naar het mediterrane dieet. 

Je moet dan wel zeker weten dat je een olijfolie hebt met meer dan 250 mg/kg relevante polyfenolen.

Dat is natuurlijk ok als je zeker weet dat je daarmee de juiste hoeveelheid polyfenolen binnen krijgt. Er zijn kant-en-klare shorts in de handel verkrijgbaar, maar ze zijn ook duur.

Twee eetlepels extra vergine olijfolie met de juiste hoeveelheid polyfenolen kan je ook pur consumeren, in je yoghurt, op brood en in je salade. Dat heeft hetzelfde effect.

De belangrijkste bewezen werking is de bescherming van bloedlipiden (zoals LDL-cholesterol) tegen oxidatieve stress. Dit is cruciaal omdat geoxideerd cholesterol bijdraagt aan ontstekingsprocessen die leiden tot hart- en vaatziekten

Ja, er is bewijs dat olijfolie met een hoog gehalte aan antioxidanten de cognitieve achteruitgang bij mensen met de ziekte van Alzheimer kan vertragen. Daarnaast kunnen polyfenolen de insulinegevoeligheid verbeteren, wat helpt bij het voorkomen en beheersen van type 2-diabetes. Raadpleeg voor adviezen hierover altijd artsen of specialisten.

Absoluut. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, zijn polyfenolen juist hittebestendig en beschermen ze de olie tegen degradatie tijdens het bakken. Ze kunnen zelfs de vorming van schadelijke stoffen in vlees en vis tijdens het verhitten aanzienlijk verminderen.

Hoewel het gehalte aan polyfenolen afneemt bij blootstelling aan hitte, blijft extra vergine olijfolie zeer stabiel. De aanwezige polyfenolen beschermen de olie tegen afbraak en voorkomen de vorming van schadelijke polaire verbindingen. Bovendien kunnen ze tijdens het koken overgaan in het voedsel, waardoor de voedingswaarde van de maaltijd toeneemt.

Ja, polyfenolen zijn antioxidanten en "offeren" zichzelf op om de olie te beschermen tegen licht, hitte en zuurstof. Hierdoor neemt het gehalte na verloop van tijd af. Het is daarom het beste om olie vers te consumeren en te bewaren in een donkere fles op een koele plaats.

Extra vergine olijfolie verlies zo'n 30% aan polyfenolen in het eerste jaar na de oogst. Is het begingehalte aan polyfenolen hoger, dan gaat het minder snel. Is het gehalte lager, dan kan het sneller gaan.

Niet noodzakelijk. Hoewel een gehalte boven de 250 mg/kg goed is, is er geen bewijs dat ultra-hoge doses effectiever zijn. Er is zelfs een theoretische zorg dat een teveel aan antioxidanten de eigen natuurlijke beschermingsmechanismen van het lichaam kan verstoren.

Bovendien kunnen zeer hoge concentraties de olie voor sommige mensen onaangenaam bitter maken. Daarmee is olijfolie met extreem veel polyfenolen niet meer lekker.

Oleocanthal is een uniek polyfenool dat alleen in EVOO voorkomt. Het is uitgebreid onderzocht vanwege zijn krachtige ontstekingsremmende werking, vergelijkbaar met ibuprofen, en zijn vermogen om kankercellen te doden en hersencellen te beschermen.

Extra vergine olijfolie wordt verkregen door olijven simpelweg te pletten en mechanisch te persen, zonder verhitting of chemicaliën. Hierdoor blijven de natuurlijke antioxidanten behouden. Geraffineerde oliën (zoals "milde" of "classico" olijfolie of zaadoliën) ondergaan bewerkingen die de meeste van deze gezonde stoffen verwijderen.

De scherpe, peperige smaak van extra vergine olijfolie wordt veroorzaakt door de stof Oleocanthal.

Oleocanthal is een uniek fenol dat uitsluitend in extra vierge olijfolie voorkomt en in geen enkel ander voedingsmiddel, zelfs niet in de olijven zelf voordat ze tot olie zijn verwerkt.

Hierom is Oleocanthal bijzonder:

• Ontstekingsremmende werking: Het heeft krachtige eigenschappen die vergelijkbaar zijn met de ontstekingsremmer ibuprofen.
• Hersenfunctie: Het wordt intensief onderzocht vanwege zijn neuroprotectieve effecten, waarbij het kan helpen bij het voorkomen van de ziekte van Alzheimer en andere vormen van cognitieve achteruitgang.
• Kankerpreventie: Oleocanthal kan de dood van kankercellen (apoptose) stimuleren, wat een beschermende rol kan spelen bij onder andere borstkanker en melanoom.

De bittere smaak van extra vergine olijfolie wordt veroorzaakt door het antioxidant Oleuropeïne.

Oleuropeïne is een van de meest voorkomende fenolische verbindingen in extra vergine olijfolie. De derivaten en afbraakproducten hiervan (zoals hydroxytyrosol) zijn essentieel voor de gezondheidswaarde van de olie.

• Breed spectrum aan voordelen: Het bezit antioxidatieve, ontstekingsremmende, neuroprotectieve en immuunmodulerende eigenschappen.
• Hart en hersenen: Het draagt bij aan de gezondheid van het hart en is getest op zijn vermogen om hersencellen te beschermen tegen ziekten zoals Parkinson en beroertes. Het kan de hersenfunctie verbeteren en het geheugen ondersteunen.
• Botgezondheid: Oleuropeïne helpt mogelijk bij het voorkomen van botontkalking (osteoporose) door de groei van botvormende cellen te stimuleren en de afbraak van botcellen te remmen.

Oleuropeïne en Oleocanthal zijn zeer stabiel en dragen bij aan de lange houdbaarheid van de olie, maar hun concentratie neemt na verloop van tijd af, vooral bij blootstelling aan hitte, licht en zuurstof